Uzmanlar, bağış faaliyetlerinin engellenmemesi, aksine şeffaf ve denetlenebilir biçimde desteklenmesi gerektiğine dikkat çekiyor.
Almanya, Hollanda, İsveç ve Avusturya başta olmak üzere birçok ülkede hayvanların korunması; merkezi yönetim, yerel yönetimler ve sivil toplumun tanımlı görevler üstlendiği kurumsal bir sistemle sağlanıyor.

Türkiye’de ise hayvan refahına ilişkin uygulamalar, büyük ölçüde gönüllülerin ve hayvanseverlerin sahadaki çabalarıyla sürdürülüyor.

AVRUPA ÜLKELERİNDE UYGULAMA NASIL İŞLİYOR?

Avrupa’da hayvan refahı alanında öne çıkan temel unsurlar şöyle sıralanıyor:

Hayvan refahı, ilgili bakanlıkların sorumluluğunda yürütülen resmî bir politika alanı olarak kabul ediliyor

Belediyelerin hayvanlara yönelik hizmetleri, bağımsız denetim mekanizmaları ile düzenli olarak kontrol ediliyor

Bakımevleri ve doğal yaşam alanlarına ilişkin veriler, şeffaf raporlarla kamuoyuyla paylaşılıyor

Sivil toplum kuruluşları ve gönüllüler, bağış toplama ve yardım faaliyetlerini yasal çerçevede ve denetim altında sürdürebiliyor

Kamu otoritesi ile gönüllüler arasında iş birliği modeli uygulanıyor

Bu sistemde bağış faaliyetleri, kamu hizmetinin alternatifi değil; tamamlayıcı bir unsur olarak değerlendiriliyor.

TÜRKİYE’DE MEVCUT DURUM

Türkiye’de hayvanların korunmasına ilişkin yasal düzenlemeler bulunmasına rağmen, uygulamada çeşitli yapısal sorunlar dikkat çekiyor. Özellikle:

Hayvan refahına ayrılan bütçelerin ve uygulamaların kamuoyuna açık ve düzenli şekilde raporlanmaması

Bakımevlerinin kapasite, koşul ve işleyişlerine dair standart bir denetim sisteminin yeterince işletilememesi

Sahadaki yükün önemli bir bölümünün gönüllüler ve bağışlarla yürütülen çalışmalarla karşılanması

Bu tablo, hayvan refahının büyük ölçüde sivil inisiyatiflere dayandığını ortaya koyuyor.

BAĞIŞ FAALİYETLERİNİN ROLÜ

Avrupa’daki örneklerde bağış ve gönüllü destekleri, kamu hizmetlerinin etkinliğini artıran bir unsur olarak görülüyor. Türkiye’de de benzer şekilde, bağış yoluyla yürütülen faaliyetler:

Tedavi, beslenme ve bakım hizmetlerinin sürekliliğini sağlıyor

Belediyelerin yetişemediği alanlarda hayati katkı sunuyor

Hayvan refahı çalışmalarının sahada kesintiye uğramasını önlüyor

Uzmanlar, bağış toplayan hayvanseverlerin faaliyetlerinin engellenmesi yerine, şeffaflık ve denetim esaslarıyla desteklenmesinin, kamu yararı açısından daha sağlıklı bir model olacağı görüşünde birleşiyor.

KURUMSAL VE SİSTEMSEL BİR İHTİYAÇ

Hayvan refahı konusunda Avrupa ile Türkiye arasındaki temel fark, yaklaşım biçiminde ortaya çıkıyor. Avrupa’da hayvanların korunması kurumsal bir devlet görevi olarak ele alınırken, Türkiye’de sistemin önemli bir kısmı gönüllü katkılarla ayakta tutuluyor.

Uzmanlara göre, bağış faaliyetlerinin ve gönüllü çalışmaların yasal güvence altına alınması, kamu kurumlarıyla koordinasyon içinde yürütülmesi ve düzenli denetlenmesi, hayvan refahı alanında daha sürdürülebilir bir yapının önünü açabilir.